Psychosociale begeleiding
Wanneer je last hebt van onzekerheid, te weinig assertief zijn of verlegenheid, zoek je uiteindelijk, meestal pas na lange tijd, hulp bij een psycholoog. Deze maakt je bewust van onbewuste denkpatronen en helpt je bij het aanleren van nieuw gedrag. De hulp heeft tot doel dat je, met de veranderde denkwijze en nieuwe gedragingen, situaties in je leven anders gaat benaderen dan voorheen. Je moet het geleerde uiteindelijk zélf in de dagelijkse praktijk gaan brengen.
Uit eigen ervaring weet ik dat een leven in de loop der jaren ingericht kan zijn rondom onzekerheid en angst. Om dit anders te kunnen gaan doen dan voorheen en hinderlijke patronen en automatismen achter je te kunnen laten, heb je erg veel doorzettingsvermogen en discipline nodig. Een mens is een gewoontedier en heeft daarom veel moeite om vaste gewoonten en patronen in gedrag en denken af te leren en te wijzigen. Dit gaat niet zomaar, daarom is juist ook bij dit proces steun en begeleiding gewenst. Het komt vaak voor dat je na een lange intensieve therapie in deze vervolgfase opnieuw vastloopt. Je kunt dit ervaren als: "de therapie heeft niet geholpen" en dan teleurgesteld zijn in de hulpverlening. Hulpverleners denken dat de cliënt voldoende is geholpen en zijn zelden op de hoogte van het opnieuw vastlopen.
Mijn begeleiding is daarom gericht op het geleidelijk aan verandering brengen in je doen en laten in het dagelijkse leven, je thuissituatie, je werksituatie, het aangaan en onderhouden van sociale contacten en het op een bevredigende manier invullen van je vrije tijd. Het slagen van de begeleiding hangt juist af van de manier waarop je in staat bent om wijzigingen aan te brengen in de dagelijkse gewoonten en patronen die je tot last zijn. Ik begeleid je daarbij.
Het intakegesprek
We beginnen met een intakegesprek waar ik anderhalf uur voor uittrek. Ik werk hierbij geen vragenlijst af maar geef jou vooral de gelegenheid om je verhaal te doen. De meeste informatie haal ik al direct uit jouw verhaal. Voor de ontbrekende informatie en voor eventuele verduidelijking stel ik je daarna nog enkele vragen.
Na een eerste kennismaking ga ik samen met jou bekijken op welke manier jij hinder ondervindt van (sociale) onzekerheid, gebrek aan assertiviteit of verlegenheid. We praten ook over de verschillende sociale situaties waar jij deel van uitmaakt, zoals dat o.a. kunnen zijn je thuissituatie, familie, je school/werksituatie, vrienden/kennissenkring, een vereniging waar je lid van bent, de buurt waarin je woont.
In een eerste gesprek wordt niet meteen alles duidelijk. Meestal zijn hier meerdere gesprekken voor nodig. Toch zal ik het intakegesprek besluiten met een schets van de hulp die ik je denk te kunnen gaan bieden. Soms zal het mogelijk zijn om met elkaar enkele doelen te stellen waar naartoe gewerkt kan gaan worden.
De intensiteit van de sessies hangt af van de ernst van het probleem waarvoor je hulp vraagt.
De eerste maand wordt vaak wekelijks een afspraak gemaakt, daarna bekijken we samen hoe intensief we doorwerken (bijvoorbeeld één keer in de 2 weken, één keer in de maand,
één keer per 6 weken etc.).
De doelgroep
Ik richt me in mijn begeleiding vooral op de leeftijdsgroep van ongeveer 14 jaar en ouder. Ik heb mij niet gespecialiseerd in de hulpverlening aan jonge kinderen. Bij deze leeftijdsgroep wordt vaak voor speltherapie of een creatieve therapie gekozen.
Wel is het mogelijk om als ouders van verlegen kinderen met mij te praten over de manier waarop je hier in de opvoeding en de dagelijkse omgang met jouw kind mee om kan gaan.
Door een juiste en begripvolle ondersteuning tijdens de kinderjaren kunnen ernstiger sociale problemen op latere leeftijd vaak voorkomen worden.
Moet mijn kind in therapie?
Een verlegen kind heeft de juiste begeleiding en aandacht nodig van de opvoeders. Ze zijn wat afwachtender en tonen niet vanzelfsprekend initiatief tot het verkennen van wat zich buiten hun veilige bekende wereld(je) bevindt. Ze hebben meer tijd nodig om vertrouwd te raken met iets nieuws. Opvoeders moeten daar rekening mee houden en begrip voor tonen. Een verlegen kind hoeft daarom doorgaans niet in therapie maar is gebaat bij een begripvolle goede begeleiding. Ouders die niet goed met de verlegenheid weten om te gaan, kunnen hier steun of begeleiding voor zoeken.
Wanneer je kind ondanks deze begeleiding geen nieuwe stapjes durft tezetten en angstig blijft, is het verstandig om hulp voor je kind te zoeken.
Jíj staat centraal
Tijdens de begeleidingssessies sta jíj als cliënt centraal. In de praktijk betekent dit dat ik de begeleidingsvorm laat afhangen van de behoeften en voorkeuren die ik bij jou als cliënt waarneem.
Therapievormen en technieken
Ik maak gebruik van verschillende therapievormen en technieken. Hieronder noem ik de belangrijkste:
* gedragstherapie:
- is erop gericht te leren lastige situaties niet langer te vermijden maar geleidelijk aan
op te gaan zoeken en daarbij ook geleidelijk aan te leren de onzekerheid of angst die erbij optreedt te durven ondergaan en af te wennen
- sociaal handig gedrag, dat nog niet eerder vertoond werd, wordt geoefend en aangeleerd
- het minder vermijden van angstaanjagende situaties en ander gedrag vertonen in plaats van het verlegen gedrag zorgt voor een positievere beleving van jezelf en levert uiteindelijk zeker een positiever zelfbeeld op
* cognitieve therapie:
- is gericht op bewustwording en verandering van een mogelijk negatieve denkstijl
- is erop gericht je te trainen in een andere, positievere manier van denken en voelen in verschillende sociale situaties
- diepe negatieve overtuigingen worden bewust gemaakt en uitgedaagd op de waarheid ervan
* Inzichtgevende therapie:
Tijdens de therapie zal je steeds meer inzicht krijgen in de problematiek. Voor sommige mensen is dit voldoende. Er zijn ook mensen die graag nog meer informatie krijgen. Ik zal die voor een deel zelf geven maar ik geef ook gerichte leesopdrachten of leestips.
* Analyse:
Misschien behoor je tot de groep cliënten die behoefte heeft aan een analyse van de problematiek of het ontstaan ervan. Weten welke factoren van invloed zijn geweest op het ontstaan van jouw specifieke situatie kan rust geven.
* Ontspanning en ademhaling:
Spanning komt vaak ook tot uiting in een verkeerde ademhaling en een verhoogde spierspanning. Door ademhalingsoefeningen en ontspanningstechnieken leer ik je meer te ontspannen waardoor lichamelijke gewaarwordingen van spanning af zullen nemen. Je zult je hierdoor uiteindelijk krachtiger voelen en minder verkrampt reageren in situaties die je spannend vindt, waardoor je er minder tegenop gaat zien.
Je hebt ergens anders therapie gehad, en toch loop je weer vast
Het overwinnen van sociale angst is een proces dat bij de meeste mensen jaren in beslag neemt. De meest gebruikte therapie is de cognitieve-gedragstherapie. Nadat de therapie is afgerond bezit je voldoende zelfcontrôleom het weer ‘alleen’ te kunnen gaan proberen. Het proces van leren omgaan met de sociale angst of verlegenheid loopt gewoon door ná de therapie. Je zult zelf nieuwe stappen moeten blijven zetten en dat is helemaal niet zo makkelijk. Soms kan de spanninghierbij te hoog oplopen en ontstaat stress. Juist wanneer je onder stress staat, loop je de kans terug te vallen in oude gedragspatronen. Bij de RIAGG of andere instellingen is het niet zomaar mogelijk om nog eens even een gesprek aan te vragen als het je wat mindergaat en je nog weer even wat steun nodig hebt. Een team van deskundigen bekijkt of je in aanmerking kunt komen voor therapie. Wachtlijsten maken het welhaast onmogelijk om met ‘lichtere’ problematiek in aanmerking te komen voor therapie.
Ook in dit proces na een afgeronde therapie kan ik je steun bieden en met je bekijken waarom je toch weer (even) vastloopt.